Sau phẫu thuật thoát vị đĩa đệm, đừng bỏ lỡ “thời điểm vàng” tập phục hồi chức năng

Phẫu thuật thoát vị đĩa đệm thường ít can thiệp vào xương, không làm mất độ vững cột sống và giúp cải thiện rõ rệt các triệu chứng chèn ép, nhờ đó, người bệnh có thể bắt đầu phục hồi chức năng sớm. Phẫu thuật chỉ là bước đầu trong hành trình điều trị thoát vị đĩa đệm. Nếu bạn bỏ qua giai đoạn tập phục hồi chức năng – đặc biệt là trong “thời điểm vàng” ngay sau mổ – nguy cơ tái phát hoặc biến chứng có thể tăng cao.

Vì vậy, tập luyện đúng thời điểm không chỉ giúp phục hồi nhanh hơn mà còn giúp người bệnh sớm quay lại nhịp sống và công việc thường ngày. Vậy thời điểm nào là tốt nhất để bắt đầu tập luyện? Cần lưu ý gì để phục hồi an toàn và hiệu quả? Cùng tìm hiểu qua bài viết của Traulen nhé

Tại sao tập phục hồi chức năng sau mổ lại quan trọng đến vậy?

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần phẫu thuật là khỏi bệnh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia phục hồi chức năng tại Bệnh viện Y học cổ truyền Nguyễn Phúc, nếu không tập đúng cách sau mổ, hệ cơ và cột sống sẽ yếu dần, nguy cơ tái thoát vị hoặc dính rễ thần kinh tăng cao.

Sau phẫu thuật, cơ thể cần một khoảng thời gian để lành lại. Nhưng trong quá trình đó, nếu nằm quá lâu mà không vận động, các nhóm cơ quanh cột sống có thể bị teo nhỏ, tuần hoàn máu kém, khớp bị cứng, làm giảm hiệu quả điều trị. Vì thế, tập phục hồi chức năng là bước thiết yếu giúp:

• Tăng cường sức mạnh cơ lưng – bụng
• Giảm đau và phục hồi biên độ vận động
• Ngăn chặn biến chứng dính rễ, xơ hóa mô
• Tái lập khả năng vận động, sinh hoạt bình thường

Mục tiêu Phục hồi chức năng sau phẫu thuật 

• Tăng cường sự ổn định cơ cột sống. 
• Tăng sức mạnh của các nhóm cơ cột sống, cơ bụng, cơ lồng ngực, kéo giãn cơ lưng trên và cơ hông nhằm ổn định cột sống 1 cách tối đa. 
• Lấy lại tầm vận động cột sống để quay lại các hoạt động cuộc sống và công việc. 

Trong thời gian này, bác sĩ và kỹ thuật viên tham gia đánh giá các biến chứng có thể xảy ra trong và sau khi phẫu thuật để phối hợp cùng phẫu thuật viên xử lý kịp thời. 

Khi nào là “thời điểm vàng” để bắt đầu tập phục hồi chức năng?

Giai đoạn 1: Từ 24–72 giờ sau mổ

Nếu không có biến chứng, bệnh nhân đã có thể bắt đầu vận động nhẹ như co duỗi chân, gập duỗi cổ chân hoặc xoay hông trên giường theo chỉ định của bác sĩ. Giai đoạn này chủ yếu để:

• Ngừa huyết khối do nằm lâu
• Tăng lưu thông máu
• Giảm co cứng cơ thụ động

Tuyệt đối không ngồi dậy, cúi người hay xoay thân đột ngột. Mọi bài tập đều phải có hướng dẫn từ chuyên viên y tế.

Giai đoạn 2: Từ ngày 3 đến tuần thứ 2 sau mổ

• Tăng cường các bài tập chủ động nhẹ nhàng như gập gối, nghiêng người, ngồi dậy có hỗ trợ
• Bắt đầu tập thở bụng, co cơ bụng – lưng
• Đi lại trong nhà với khung hỗ trợ (nếu cần)

Đây là thời điểm quan trọng để kích hoạt lại hệ cơ cốt lõi sau mổ mà không gây ảnh hưởng đến vị trí phẫu thuật.

Giai đoạn 3: Tuần thứ 3 đến 6

• Bắt đầu các bài tập phục hồi chuyên sâu: plank cơ bản, nâng chân thẳng, tập cơ mông – đùi
• Duy trì tần suất đều đặn, tăng dần độ khó
• Kết hợp vật lý trị liệu: kéo giãn cột sống, nhiệt trị liệu, điện xung giảm đau…

Đây được xem là giai đoạn “vàng” trong hồi phục, nếu tập đúng bài, đúng phương pháp sẽ giúp bệnh nhân sớm trở lại sinh hoạt bình thường, giảm nguy cơ tái phát.

Cần lưu ý gì khi tập phục hồi chức năng sau mổ?

Không nóng vội, tuyệt đối theo hướng dẫn chuyên gia

Việc tập sai tư thế hoặc quá sức có thể gây tổn thương lại vùng mổ, thậm chí làm tình trạng nặng hơn. Mỗi người có mức độ tổn thương và thể trạng khác nhau, nên cần có giáo án phục hồi cá nhân hóa do bác sĩ chỉ định.

Chú ý giảm đau đúng cách để hỗ trợ quá trình tập luyện

Trong quá trình vận động phục hồi, bạn có thể cảm thấy đau nhẹ do cơ chưa quen hoạt động. Nếu cơn đau ảnh hưởng đến chất lượng tập luyện, hãy:

Dùng thuốc xịt giảm đau cơ xương khớp Traulen – chứa Diclofenac Sodium – giúp giảm nhanh cơn đau cơ học sau vận động, chống viêm hiệu quả mà không gây nóng rát hay bết dính.

• Dạng xịt tiện lợi, dùng tại nhà
• Không cần xoa bóp – không mùi khó chịu
• Hỗ trợ phục hồi vận động an toàn

Tìm hiểu thêm sản phẩm tại: https://traulen.com.vn

Duy trì đều đặn – không bỏ giữa chừng

Tập phục hồi chức năng là cả một quá trình cần sự kiên nhẫn. Không nên bỏ dở giữa chừng khi thấy “đỡ đau”, vì khi ngừng đột ngột, cơ – khớp có thể lại cứng trở lại, mất cân bằng vận động và tăng nguy cơ tái phát.

Lời khuyên từ bác sĩ dành cho người bệnh 

• Tuân thủ chỉ định tập luyện từ bác sĩ điều trị – Đeo nẹp đúng cách theo hướng dẫn 
• Tham khảo ý kiến chuyên môn về cường độ, thời gian tập 
• Không tự ý tập sai kỹ thuật hoặc quá sức 

Những dấu hiệu cần dừng tập và đi khám lại ngay

Hãy ngưng tập và đến cơ sở y tế nếu bạn gặp các dấu hiệu sau:

• Đau tăng rõ rệt sau khi tập
• Tê lan xuống chân, mất kiểm soát tiểu tiện
• Vết mổ sưng đỏ, chảy dịch hoặc sốt

Đây có thể là cảnh báo biến chứng hậu phẫu như dính rễ thần kinh, viêm mô mềm hoặc nhiễm trùng vết mổ.

Kết luận

Sau phẫu thuật thoát vị đĩa đệm, đừng chủ quan với việc nghỉ ngơi tuyệt đối, cũng đừng bỏ lỡ giai đoạn vàng của phục hồi chức năng. Tập đúng, đều đặn và hỗ trợ giảm đau kịp thời chính là chìa khóa giúp bạn lấy lại vận động, giảm tái phát và nâng cao chất lượng sống.

Hãy bắt đầu tập luyện với sự đồng hành của chuyên gia – và đừng quên chuẩn bị Traulen – người bạn đồng hành giảm đau đáng tin cậy trong từng bước phục hồi!

Tài liệu tham khảo:

1. Pietrangelo, A. (2019, March 6). Herniated disc surgery: what to expect. Healthline. https://www.healthline.com/health/bone-health/herniated-disk-surgery
2. PharmD, J. C. (2019, October 25). What to know about herniated disc surgery. https://www.medicalnewstoday.com/articles/326780
3. When do I need surgery for a herniated disk? (2020, November 18). WebMD. https://www.webmd.com/back-pain/surgery-for-herniated-disk