Rách cơ chóp xoay: Bệnh lý vùng vai không thể xem thường

Rách cơ chóp xoay vai là loại chấn thương phổ biến và do nhiều nguyên nhân như chèn ép thần kinh vùng cột sống cổ hoặc các tổn thương trực tiếp của khớp vai. Bệnh thường gặp nhất ở người thường xuyên vận động cơ vai nhiều như vận động viên, người lao động chân tay, người chơi thể thao,… 

Trường hợp, gân cơ chóp xoay bị rách, bạn sẽ gặp khá nhiều bất tiện. Vậy, làm thế nào để chẩn đoán và điều trị tình trạng bệnh lý này? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết của Traulen nhé

Rách cơ chóp xoay có nguy hiểm không?

Chóp xoay là nhóm gồm 4 cơ của khớp vai đó là: cơ dưới vai, cơ trên gai, cơ dưới gai và cơ tròn bé. Các cơ này có tác dụng giữ vững khớp vai, không cho trật khớp và giúp vận động khớp vai. 

Rách cơ chóp xoay vai là tình trạng hệ thống cơ chóp vai bị đứt hoặc rách một phần. Bệnh lý này xuất hiện ở nhiều đối tượng, ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của cánh tay.

Chấn thương hay rách gân cơ chóp vai có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trên cơ quay khớp vai. Trong đó, vị trí dễ bị rách nhất là cơ trên gai. Nếu không chú ý điều trị sớm, người bệnh dễ gặp phải biến chứng nghiêm trọng, khiến chất lượng cuộc sống giảm sút. Chẳng hạn như:

–         Chức năng vận động suy giảm hoặc mất vĩnh viễn.

–         Thoái hóa khớp vai.

–         Vai bị cứng, khiến cánh tay khó chuyển động.

Chóp xoay khớp vai dễ bị viêm và rách do khớp vai được sử dụng nhiều và hay bị chấn thương. Chóp xoay có thể bị rách ở bất kỳ vị trí nào nhưng hay gặp nhất là rách gân cơ trên gai

Nguyên nhân rách cơ chóp xoay

Tác nhân nội tại

Tuổi tác, tình trạng rối loạn chuyển hóa, lượng máu thiếu hụt, số lượng tế bào máu có xu hướng giảm, hiện tượng tích lũy hạt và vôi hóa,… được xem như tác nhân nội tại khiến gân cơ chóp xoay vai bị rách. Tình trạng này được coi là rách do thoái hóa.

Tác nhân từ bên ngoài

• Chấn thương làm cho tư thế tay bị biến dạng
• Lặp đi lặp lại động tác ảnh hưởng đến khớp vai (hay gặp ở VĐV thể thao)
• Ổ khớp chảo mất dần sự chắc chắn
• Do thoái hóa: Thoái hóa gân cơ chóp xoay, viêm gân cơ chóp xoay lâu ngày không được điều trị có thể dẫn đến rách chóp xoay. Tiêm Corticoid không đúng cách hoặc lạm dụng tiêm Corticoid cũng làm tăng nguy cơ rách chóp xoay.
• Do chấn thương: Hay gặp do chấn thương thể thao nhất là những môn thể thao đòi hỏi dạng vai, đưa tay qua đầu, lặp đi lặp lại nhiều lần. Ngoài ra có thể do ngã, do tai nạn lao động, tai nạn giao thông…

Triệu chứng thường gặp khi bị rách cơ chóp xoay

Nếu chú ý quan sát biểu hiện trên cơ thể, người bệnh có thể phát hiện sớm tình trạng gân cơ chóp xoay bị rách thông qua các triệu chứng đặc trưng như sau:

• Cơn đau khởi phát từ bên ngoài khớp vai rồi từ từ lan đến cánh tay nhưng không qua khuỷu tay. Các cơn đau chủ yếu xuất hiện về đêm, khiến giấc ngủ của người bệnh bị ảnh hưởng.
• Không thể nằm nghiêng sang một bên.
• Càng mang vác vật nặng hoặc đưa tay lên cao, người bệnh lại càng cảm thấy đau.
• Xuất hiện tiếng “lạo xạo” mỗi khi vận động.
• Khớp vai bị hạn chế khả năng chuyển động, gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.
• Cơn đau ở vùng vai có đặc điểm lan lên cổ, lan xuống cánh tay
• Viêm gân cơ chóp xoay thường đau vào ban đêm, đau khi nằm nghiêng sang bên tổn thương. Bệnh lâu ngày dẫn đến rách chóp xoay làm bệnh nhân cử động vai khó khăn.
• Bệnh nhân có cảm giác yếu cánh tay, khó thực hiện các động tác như chải đầu, mặc áo, đưa tay ra phía sau đầu.
• Khi rách chóp xoay nặng, bệnh nhân không thể giơ tay lên đầu được hoặc khi giơ tay lên đầu được nhưng khi hạ xuống sẽ rơi tay đột ngột (Nghiệm pháp rơi cánh tay)

Phòng ngừa rách cơ chóp xoay

• Khi chơi thể thao: Phải khởi động kỹ khớp vai trước khi chơi, cân bằng giữa tập luyện và nghỉ ngơi, không lặp đi lặp lại quá nhiều những động tác sử dụng cánh tay quá đầu như: chơi bóng chày, golf, cầu lông, quần vợt… Tới khám bác sỹ chuyên khoa khi bị chấn thương khớp vai.
• Nếu có dấu hiệu của bệnh viêm, rách chóp xoay: đau, hạn chế vận động khớp vai… cần đi khám tại cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, không đắp lá hoặc tiêm khớp vai ở những cơ sở không đủ sự tin cậy .

Phương pháp điều trị rách cơ chóp xoay

Điều trị bảo tồn

• Với chấn thương mới: Nghỉ ngơi, chườm lạnh, mang đai bảo vệ khớp vai hoặc đeo túi treo tay khoảng 2-3 tuần, thuốc giảm đau, giảm nề…Sau khi khớp bớt phù nề: điều trị vật lý trị liệu
• Với chấn thương cũ : Biên độ vận động khớp bị hạn chế cần điều trị vật lý trị liệu và tập vận động ngay để lấy lại biên độ vận động khớp, không bất động khớp và không chườm lạnh, phải dùng nhiệt nóng điều trị. Dùng kết hợp các thuốc chống viêm, giảm đau thông thường, có thể dùng corticoid làm giảm đau nhưng phải cân nhắc, vì corticoid cũng làm ảnh hưởng đến rách chóp xoay.

Phẫu thuật

Nếu điều trị bảo tồn không đỡ, bệnh nhân đau, hạn chế vận động khớp vai, chóp xoay bị rách bán phần hoặc rách hoàn toàn chỉ định nội soi khâu lại gân cơ chóp xoay.    

Phẫu thuật chủ yếu được chỉ định trong những trường hợp cụ thể sau:

–         Chấn thương dẫn đến tình trạng chóp xoay bị rách, đồng thời lúc trước vai của người bệnh vẫn hoạt động bình thường.

–         Đã điều trị bảo tồn từ 3 – 6 tháng nhưng không mang lại hiệu quả hoặc hiệu quả không cao, tiến triển điều trị chậm.

–         Kích thước vết rách trên 3 cm.

Một số phương pháp điều trị khác

Trường hợp chưa cần áp dụng biện pháp phẫu thuật, người bệnh sẽ được điều trị theo hướng bảo tồn. Tập trung vào những biện pháp đơn giản như:

–         Chườm đá lạnh

–         Điều chỉnh thói quen sinh hoạt theo hướng khoa học, vận động vừa sức

–         Thực hiện một số bài tập phục hồi chức năng khớp vai

–         Tiêm thuốc giảm đau kết hợp thật vật lý trị liệu theo hướng dẫn của bác sĩ

Cách phòng ngừa rách cơ chóp xoay

Rách gân cơ chóp xoay có thể được phòng tránh thông qua một vài điều chỉnh đơn giản trong sinh hoạt hàng ngày. Dưới đây là các biện pháp cụ thể:

–         Ngồi đúng tư thế, áp dụng bài tập kéo bả vai: Trong khi ngồi làm việc, bạn hãy ngồi thẳng, thực hiện bài tập kéo giãn bả vai sau một thời gian làm việc.

–         Không sử dụng thuốc lá: Nhằm hạn chế sự thâm nhập của nicotin vào máu, tấn công đến xương khớp.

–         Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Hạn chế tiêu thụ chất béo, thực phẩm dễ làm tăng Cholesterol trong máu.

–         Tập thể dục thể thao: Duy trì cường độ vừa sức, tránh tăng cường độ tập hay hoạt động quá mức đột ngột.