Tê tay chân là trạng thái gây ra cảm giác khó chịu ở các vùng tay hoặc chân do dây thần kinh bị chèn ép. Vị trí phổ biến nhất của tình trạng này là ở ngón trỏ và ngón giữa của tay. Tê tay chân có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể là do các vấn đề sinh lý hoặc bệnh lý.
Tê tay chân là gì?
Tê tay chân tạo ra những cảm giác kỳ lạ, không bình thường ở nhiều vùng trên cơ thể, nhưng thường được cảm nhận rõ ràng nhất ở ngón tay, bàn chân, cánh tay hoặc chân. Triệu chứng của Tê tay chân có thể xuất hiện liên tục hoặc theo đợt, bao gồm những biểu hiện như:
Cảm giác nhức nhối.
Ngứa hoặc cảm giác nóng ran.
Cảm giác ngứa.
Cảm giác như có con kiến bò dưới da.
Chuột rút ở tay hoặc chân.
Khi nào cần tìm kiếm sự giúp đỡ của bác sĩ?
Nếu bạn trải qua bất kỳ triệu chứng nào được đề cập ở trên, hãy liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời sẽ giúp giảm nguy cơ bệnh trở nên nghiêm trọng hơn và tăng cơ hội hồi phục sức khỏe.
Nguyên nhân của tê tay chân là gì?
Tư thế: Một trong những nguyên nhân phổ biến của Tê tay chân là do tư thế không đúng khi sinh hoạt, học tập hoặc làm việc trong thời gian dài.
Thói quen tư thế có thể gây áp lực lên dây thần kinh hoặc làm giảm lưu lượng máu ở các chi dưới, làm cho chúng tê tạm thời. Ví dụ, ngồi hoặc đứng trong thời gian dài, ngồi chéo chân quá lâu hoặc mặc quần, tất, giày quá chật.
Chấn thương: Các chấn thương ở các phần của cơ thể như thân, cột sống, hông, cẳng chân, mắt cá, bàn chân cũng có thể gây ra tình trạng tê bì bằng cách ảnh hưởng đến các dây thần kinh.
Bệnh đái tháo đường: Biến chứng thần kinh ở người mắc đái tháo đường không kiểm soát cũng là một nguyên nhân gây tê, ngứa, giảm phản xạ và cảm giác, đau ở bàn chân.
Các vấn đề về lưng và đau thần kinh tọa: Các vấn đề ở lưng dưới, như vỡ hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống, cũng có thể gây chèn ép dây thần kinh đi xuống chân, dẫn đến tê hoặc rối loạn cảm giác.
Đau dây thần kinh tọa là sự kích thích của dây thần kinh tọa chạy từ lưng xuống chân. Nếu dây thần kinh này bị kích thích hoặc bị nén, bạn có thể cảm thấy tê hoặc ngứa ran ở chân hoặc bàn chân.
Bệnh động mạch ngoại biên
Bệnh động mạch ngoại biên (PAD) làm cho các động mạch máu ngoại biên ở chân, tay và dạ dày bị thu hẹp, làm giảm lượng máu đến các cơ quan mà chúng cung cấp, nuôi dưỡng. PAD ảnh hưởng nặng nề nhất đến chân.
Khối u hoặc phát triển bất thường khác
Các khối u, u nang, áp xe và các khối lành tính (không phải ung thư) có thể gây áp lực lên não, tủy sống hoặc bất kỳ phần nào của chân và bàn chân. Áp lực này có thể hạn chế lưu lượng máu đến chân và bàn chân, gây tê.
Sử dụng rượu
Các chất độc trong rượu có thể gây tổn thương dây thần kinh có liên quan đến tê bì, đặc biệt là ở bàn chân.
Đau cơ xơ hóa
Đau cơ xơ hóa là một tình trạng mãn tính hoặc kéo dài, gây ra các cơn đau, nhức và căng cơ thể lan rộng. Một số người bị đau cơ xơ hóa cũng bị tê và ngứa ran ở bàn tay và bàn chân.
Đa xơ cứng
Những người bị bệnh đa xơ cứng (MS) bị tổn thương dây thần kinh cảm giác có thể gây tê ở một vùng nhỏ của cơ thể hoặc toàn bộ chi. Mặc dù tê có liên quan đến MS thường chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, nếu kéo dài lâu hơn bệnh nhân có thể tàn phế.
Đột quỵ
Đột quỵ có thể gây tổn thương não và có thể giảm phản xạ của não đến các cơ quan khác nhau trong cơ thể trong đó có phản xạ vận động. Đột quỵ hoặc đột quỵ nhỏ đôi khi có thể gây tê tạm thời hoặc lâu dài ở một số cơ quan trong cơ thể.
Các nguyên nhân khác
Xạ trị.
Động vật cắn.
Vết cắn của côn trùng, ve, và nhện.
Độc tố hải sản.
Các tình trạng bẩm sinh ảnh hưởng đến thần kinh.
Những ai có nguy cơ mắc phải tê tay chân?
Bệnh nhân có bệnh thần kinh do đái tháo đường.
Người nghiện rượu.
Người bệnh động mạch ngoại biên.
Người bệnh đa xơ hoá.
Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tê tay chân
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tê tay chân, bao gồm:
Sử dụng rượu thường xuyên.
Bệnh lý về thần kinh hoặc động mạch ngoại biên.
Bệnh lý về mạch máu, giảm lưu lượng máu ngoại biên.
Phương pháp chẩn đoán bệnh tê tay chân
Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán tê tay chân
Điện cơ để đo lường mức độ của cơ bắp.
Chụp cộng hưởng từ MRI.
Chụp cắt lớp vi tính CT Scan.
Chụp X-quang.
Phương pháp điều trị tê tay chân hiệu quả
Tùy vào thể trạng bệnh nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc và áp dụng những phương pháp điều trị phù hợp.
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh mà sử dụng phương pháp điều trị cho phù hợp. Nhìn chung, tê chân tay sinh lý không cần điều trị chỉ cần áp dụng một số biện pháp hỗ trợ, phòng ngừa như tăng vận động thể dục thể thao, xoa bóp thư giãn tay chân.
Thuốc chống trầm cảm: Một số thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như duloxetine và milnacipran, đã được phê duyệt để điều trị đau cơ xơ hóa.
Thuốc corticoid: Một số corticosteroid có thể giúp giảm viêm mãn tính và tê có liên quan đến các bệnh như MS.
Gabapentin và pregabalin: Thuốc ngăn chặn hoặc thay đổi tín hiệu thần kinh có thể giúp giảm tê có liên quan đến các bệnh như đau cơ xơ hóa, MS và bệnh đái tháo đường.
Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ.
Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa
Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của tê tay chân
Chế độ sinh hoạt:
Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.
Nước đá:
Nước đá có thể giúp giảm sưng gây áp lực lên dây thần kinh. Chườm lạnh hoặc quấn túi chườm vào chân và bàn chân bị tê trong 15 phút, nhiều lần mỗi ngày.
Xoa bóp:
Xoa bóp chân và bàn chân bị tê giúp cải thiện lưu lượng máu và có thể làm giảm các triệu chứng.
Chế độ dinh dưỡng:
Chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung các vitamin và chất khoáng.
Hạn chế rượu bia, tránh xa thuốc lá.
Phương pháp phòng ngừa tê tay chân hiệu quả
Tránh để chân và bàn chân bị tê quá nóng, vì điều này có thể hoặc làm trầm trọng hơn tình trạng viêm và gây đau và tê.
Thiếu vận động phù hợp có thể làm suy yếu tim và mạch máu, giảm khả năng bơm máu đến các chi dưới. Các hoạt động như yoga, pilates và thái cực quyền có thể thúc đẩy lưu lượng máu và giảm viêm hoặc đau mãn tính.
Thay đổi thói quen làm việc: Với những người phải ngồi nhiều thì nên có thời gian nghỉ ngơi, vận động nhẹ nhàng để giúp giãn cơ, máu lưu thông.
Khi thời tiết thay đổi nên giữ ấm cơ thể, tắm nước ấm và dùng túi chườm nóng ở tay chân để tránh tê bì, đau nhức.